O dziewczynie, którą wymazano z kart historii.

[Obrazek: glut2.png]
Po raz pierwszy usłyszałam o niej mając 17 lat. Było to ciepłe lato i pierwsza moja wyprawa do Cieszkowa. Można by rzec zasłyszana, szczątkowa informacja o dziewczynie, która w pewnym sensie była moją rówieśniczką tyle, że urodziła się 256 lat wcześniej.
[Obrazek: glut2.png]
[Obrazek: 4.jpg]
[Obrazek: glut2.png]
Ponoć z niektórymi miejscami tak jest, że nawet jak by się nie chciało ciągle się do nich wraca. Moim najwyraźniej jest Cieszków, ponieważ pomimo upływu lat ciągle tam wracam.
[Obrazek: glut2.png]
[Obrazek: 2.jpg]
[Obrazek: glut2.png]
Opisując Cieszków i jego historię tę zawsze odkładałam, być może musiałam dojrzeć, wydorośleć by spróbować rozwiązać tą tajemnicę.
O jej istnieniu wiadomo niewiele. Zbyt mało by cokolwiek wywnioskować, była skrzętnie ukrywaną tajemnicą, o której historia milczy. Milczy na tyle skutecznie, że encyklopedie wymieniają ją, jako NN.
[Obrazek: glut2.png]
[Obrazek: 3.jpg]
[Obrazek: glut2.png]
Urodziła się najprawdopodobniej w 1734 roku w Rydze gdzie do internowanego wówczas ojca Michała Antoniego Sapiehy dołączyła jego żona Katarzyna Agnieszka Sapieha. Prawdopodobnie to tam została ochrzczona i nadano jej imię Jadwiga.
[Obrazek: glut2.png]
Zastanawiałam się jest to jest, że narodziny dziecka z książęcego rodu zostały przez historyków pominięte, nie została odnotowana data narodzin, nie ma aktu urodzenia. Przecież przyjście na świat potomka z książęcego rodu było niemałym wydarzeniem społecznym.
[Obrazek: glut2.png]
Być może przyczyną jest związek obojga rodziców Jadwigi, którzy byli kuzynostwem. Matka Katarzyna mając niespełna 15 lat wyszła za mąż za swojego kuzyna Michała. Było to w roku 1733. Niecały rok później Michał był internowany w Rydze gdzie narodziła się Jadwiga. Sugerować to może, że Katarzyna była już wtedy w ciąży a Jadwiga została poczęta przed ich ślubem.
[Obrazek: glut2.png]
Oboje małżonkowie wzięli rozwód w 1743 oficjalna przyczyna to unieważnienie małżeństwa z powodu braku dyspensy z Rzymu odnośnie bliskiego pokrewieństwa. Zastanawiające jest jednak, że oboje małżonkowie, których najwyraźniej połączyła bardzo płomienna miłość na rozwód przystali, nie oponowali, żaden z nich nie pojawił się na żadnej z rozpraw, które odbywały się w Poznaniu. Sugerować to może, że oboje chcieli coś ukryć ze swojego życia, coś, co mogłoby rzucić po nielegalnym ślubie kolejny cień na książęcy ród.
[Obrazek: glut2.png]
To jest najprostsza hipoteza jednak czy słuszna?, Historia zna wiele przypadków, w których rodziły się dzieci z nie prawowitego łoża i fakt ten był tuszowany a życie toczyło się dalej. Nie zostały te osoby wymazane z kart historii jak stało się to w przypadku Jadwigi.
[Obrazek: glut2.png]

Znalazłam wiele informacji na temat długości  jej życia. Są to informacje w większości sprzeczne. Niektóre źródła podają, że zmarła w młodym wieku ( takie elastyczne słowo) sugerując, że był to wiek dziecięcy. Nie może być to prawdą, skoro wszyscy historycy zgodnym chórem powtarzają, że

Cytat:„ ostatnią wolą księżnej było to by została pochowana w krypcie kościoła obok swej ukochanej córki”

[Obrazek: glut2.png]

Księżna kupiła Cieszków 1745 a zatem Jadwiga miała wtedy 11 lat. Kościół, w którym została pochowana rozpoczęła budować w 1753. Te daty wykluczają przedwczesną śmierć Jadwigi w wieku dziecięcym.
[Obrazek: glut2.png]
Inne źródła podają, że Jadwiga odeszła z tego świata w wieku 17-18 lat. Ta wersja wydaje mi się najbardziej prawdopodobną, choć ma też swoje słabe strony. Ponieważ zmarła by przed wybudowaniem kościoła, w którym została pochowana. Fakt mógł być to pochówek ziemny i po ukończeniu budowy kościoła ciało ekshumowano i przeniesiono do krypty kościelnej.
[Obrazek: glut2.png]
Opierając się jednak na przekazach historycznych i na tym, co możemy ujrzeć w krypcie prawdopodobnym jest, że w tym przypadku przekaz jest rzetelny, ponieważ obok trumny Księżnej znajduje się inna trumna. Jednak czy jest to pochówek Jadwigi?. Jest to duża trumna, nie wskazuje na pochówek dziecka a osoby dorosłej.
[Obrazek: glut2.png]
[Obrazek: 7.jpg]
[Obrazek: glut2.png]

Wróćmy jednak do tego, co w historii zostało odnotowane-

Cytat:„ była ukochaną córeczką księżnej”

. To jakże ważne i kluczowe słowa tej opowieści, być może wskazówka i swego rodzaju drogowskaz, w którym kierunku zwrócić tok myślenia.

[Obrazek: glut2.png]
Po rozwodzie w 1743 roku dwa lata później księżna kupuje Cieszków, który staje się jej oazą spokoju, na prawie 20 lat znika z życia politycznego. Wszyscy upatrują powodu w związku z Pawłem Żywnym, z którym co prawda księżna wzięła ślub jednak, że był to człowiek niskiego rodu ( kamerdyner) był to mezalians.
[Obrazek: glut2.png]
Wątpię by to było powodem ucieczki przed światem. Księżna w młodym wieku straciła matkę, wychowywana twardą ręką ojca Jana Sapiehy zapewne będąc oczkiem w głowie tatusia była przez niego rozpieszczana, Umiała tupnąć nogą i pokazać swoje ja. Wyrosła na nietuzinkową kobietę z niebywałą charyzmą, która już w wieku 15 lat udowodniła, że umie się przeciwstawić światu i panującym zasadom społecznym. Była księżną, ale przede wszystkim była matką.
[Obrazek: glut2.png]
256 lat temu medycyna była na niskim poziomie. Nie było wiadome to, co wiemy na jej temat dziś. Jadwiga zmarła w bardzo młodym wieku, w zasadzie na samym początku dorosłego życia. Była zbyt młoda na śmierć, w tym wieku nie dostaje się udarów, zawałów serca czy innych chorób powodujących nagłą śmierć.
[Obrazek: glut2.png]
Zrodzona ze związku dwóch bliskich kuzynów, być może podzieliła los wielkich dynastii, które za zbyt bliskie skoligacenie przypłaciły to błędami genetycznymi. Kiedyś to temat Tabu teraz zwykła genetyka, o której wiemy coraz więcej. Rodzice mogą różnić się między sobą grupami krwi, a także obecnością antygenów płytek krwi. Te obecne na komórkach ojca mogą być nieobecne u matki. Są, więc na przykład osoby Rh ujemne i Rh dodatnie, czy HPA-1a ujemne i HPA-1a dodatnie. Jeśli na komórkach płodu jest obecny antygen, którego nie ma matka, to jej organizm może rozpoznać ten antygen, jako obcy i produkować w stosunku do niego przeciwciała (typu IgM i IgG). Wówczas mówimy o konflikcie serologicznym, który często nazywa się konfliktem matczyno-płodowym.
[Obrazek: glut2.png]
Bywają i poważniejsze błędy genetyczne. Czy jeden z nich dotknął Jadwigi?. Posłużę się jeszcze raz sformułowaniem „ była ukochaną córeczką”. Co to oznacza?
[Obrazek: glut2.png]
Gdy miałam 17 lat, znaczyło niewiele nabrało wydźwięku, gdy sama zostałam matką, mam córeczkę, która jest moim oczkiem w głowie. Może trzeba na to spojrzeć oczami matki?
[Obrazek: glut2.png]
Śmiem wątpić, że wyciszenie się polityczno społeczne księżnej było podyktowane wstydliwym mezaliansem czy obawami przed reakcją porywczego brata Piotra jak wskazują niektórzy obeznani z tematem. Być może i brat nie pochwalał związku siostry jednak musimy pamiętać, że nie, kto inny jak on uczynił ją spadkobierczynią swoich dóbr. Sądzę, że całe owiane tajemniczością odsunięcie się księżnej miało inne podłoże.
[Obrazek: glut2.png]
Być może Jadwiga była dzieckiem bardzo chorowitym, być może była „ Inna”. Wymagała więcej troski niż dwóch synów, których miała z drugiego małżeństwa z Pawłem Żywnym. Być może właśnie ta inność była powodem ukrycia jej przed światem. Nie ulega wątpliwości, że księżna czuła się w pewnym stopniu winna tego stanu rzeczy. Świadczyć może o tym jej ostatnia wola odnośnie pochówku, który miał być skromny a sama księżna miała zostać pochowana w ubogim habicie tercjarskim. Ja odbieram to, jako formę pokuty.
[Obrazek: glut2.png]
Jadwiga nie została nigdy uwieczniona na żadnym obrazie, rycinie, rysunku. Jednak w kościele WNMP. W Cieszkowie księżna ufundowała obrazy patronów jej oraz dzieci św. Katarzyny Aleksandryjskiej, św. Jadwigi, św. Jana Nepomucena i św. Judy Tadeusza. To potwierdza, że Jadwiga żyła, w co niektórzy wątpią.
[Obrazek: glut2.png]
Gdzie jeszcze możemy poszukać śladów istnienia Jadwigi. Na pewno wiele powiedziałoby zbadanie kościelnej krypty. W której jest oprócz pochówku księżnej jest kilka innych. Jak wspominałam jest też skromna trumna stojąca nieopodal trumny księżnej. Jednak czy jest to dowodem na istnienie Jadwigi?. Niby wszytko się zgadza a jednak wątpliwości powstają, gdy podniesiemy wieko tej trumny. Otóż znajdują się tam szczątki, co najmniej dwóch osób. Przyczyną jest zapewne splądrowanie krypty przez czerwonoarmistów w poszukiwaniu kosztowności. Najpewniej ze złości, że niewiele tam znaleźli poprzewracali trumny bezczeszcząc znajdujące się w krypcie pochówki.
[Obrazek: glut2.png]
[Obrazek: 6.jpg]
[Obrazek: glut2.png]
Minęło 73 lata, kryptę księżnej uporządkowano, jednak nikt nie pokusił się o to by szczątki każdego z pochowanych wróciły na swoje miejsce. W tej chwili tak na dobrą sprawę trudno cokolwiek ustalić.
[Obrazek: glut2.png]
[Obrazek: 5.jpg]
[Obrazek: glut2.png]
Technika oraz możliwości z zakresu kryminalistyki zanotowały duży postęp, nie potrzeba wykonywać badań antropologicznych by dowiedzieć się, kto w krypcie księżnej znalazł miejsce wiecznego spoczynku. Daje to cień nadziei, że być może kiedyś dane nam będzie poznać Jadwigę Sapieżynę i dowiedzieć się na jej temat nieco więcej i posunąć o krok dalej niż snucie domysłów.
[Obrazek: glut2.png]

1 thought on “O dziewczynie, którą wymazano z kart historii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *