Powiat świdwiński i jego starostowie (landraci) w latach 1816–1932. Paul Schuelke

Z historii miasta i ziemi świdwińskiej

Powiat świdwiński i jego starostowie ( landraci ) w latach 1816 – 1932 – Paul Schuelke

Po ustąpieniu w 1919 roku z landrackiego urzędu Joachima Rudigera barona von der Goltza, nowym gospodarzem powiatu zostaje Paul Schuelke. Po Briesenie, Baudissinie, Goltzach jest pierwszym nie wywodzącym si ę z arystokratycznego rodu landratem.

Obraz może zawierać: 1 osoba, tekstLandrat Paul Schuelke

Do Świdwina przybył z położonej w Prusach Zachodnich miejscowości Labsens, dzisiaj to wielkopolska Łobżenica w powiecie pilskim. Niezbyt wiele odnalazłem informacji z jego życiorysu.
Na świat przyszedł w Toruniu 16 listopada 1873 roku. W 1907 zostaje wybrany burmistrzem Łobżenicy. Gospodarzem zapewne był dobrym, bo urząd pełnił przez dwanaście lat. Władze proponują mu w niezbyt odległym, położonym na Pomorzu Świdwinie urząd landrata, propozycję przyjmuje i w maju 1919 roku obejmuje zarząd komisaryczny a po wyborze przez radę powiatu zostaje mianowany starostą.

Przyszło mu urzędować w czasach niełatwych. Trwają demonstracje robotnicze i zamieszki pomiędzy demonstrantami a oddziałami straży wiejskiej, są one pacyfikowane przez wojsko przybyłe z kołobrzeskiego garnizonu. W mieście powstaje komórka NSDAP.

Obraz może zawierać: dom, niebo i na zewnątrzDom landrata Schuelke – stan obecny, ul.Drawska

Pomimo różnych zawirowań i niechęci części środowiska gospodarczego, posiada silne wsparcie zarządu powiatu co pomaga mu w realizacji wielu przedsięwzięć. Sytuacja ekonomiczna ulega poprawie na skutek środków państwowych przekazywanych na rolnictwo.

Powstają spółki wodne, w tym największa pracująca nad regulacją Regi. W ramach akcji osiedleńczej powstają nowe gospodarstwa rolne po rozparcelowanych w wyniku ogłoszonej upadłości majątkach ziemskich w Bełtnie, Rogalinie i Rusinowie. Gospodarstwa te w większości obejmują przesiedleńcy z byłej prowincji poznańskiej, tzw. optanci.

Obraz może zawierać: na zewnątrzWidok na Bramę, lata 30.

Trwa intensywna budowa i rozbudowa lokalnych dróg bitych, między innymi: Świdwin-Nielep z odgałęzieniem do Niemierzyna. Do Półchlebia od szosy na Słonowice, Bierzwnica-Stare Resko –Gawroniec i wiele innych. Po rozbudowie sieci drogowej usprawniono komunikację pocztowo- pasażerską. Na początku lat dwudziestych ruszyły pierwsze autobusy na trasach: Świdwin-Sławoborze-Mysłowice-Powalice, Świdwin-Ząbrowo-Świdwin.

W mieście zostaje zbudowanych wiele nowych budynków mieszkalnych, w tym trzy duże dla urzędników administracji samorządowej i państwowej, oraz budynki internackie dla gimnazjum. Pobudowano i rozbudowano wiele szkół wiejskich.

Obraz może zawierać: drzewo, roślina, niebo, na zewnątrz i przyrodaPlac Cesarski, po dojściu nazistów do władzy – Plac SA, dzisiaj Plac Jana Pawła II

W latach 1924-1928 zabudowano dzisiejsze Zatorze (Botenhagen) – rejony ulic dzisiejszej Koszalińskiej i Szczecińskiej. Powstają nowe zakłady pracy: wyrobów betonowych, dwa zakłady naprawcze maszyn rolniczych, przedsiębiorstwo firmy samochodowej „Opel” Alberta Holtzhutera (dzisiejsze warsztaty Zespołu Szkół Rolniczych). Znana firma Friedrich und Wendler otwiera przy Rynku największy w mieście pawilon handlowy z konfekcją. W 1929 roku miejscowa wspólnota metodystyczna buduje przy ówczesnej Karlstrasse (ks. Popiełuszki) swój kościół- kaplicę Ebenezer Kapelle.

Landrat Paul Scheulke zamieszkał wraz z żoną Magaret i synem Lotharem przy Drawskiej 25. Piękny zadbany dom, stylem przypominający leśniczówkę stoi do dzisiaj. Syn Landrata zostaje absolwentem miejscowej Szkoły Rolniczej.

Obraz może zawierać: drzewo, niebo i na zewnątrzAutobus Oparzno-Świdwin

Nie zdołał skutecznie zapobiec likwidacji powiatu świdwińskiego pomimo protestów ludności i rady powiatu. 1 października 1932 roku na skutek pruskiej reformy – rolniczy powiat Świdwin przestał istnieć. Landrat Paul Scheulke zostaje przeniesiony w stan spoczynku. Gminy i miasto przechodzą do powiatu białogardzkiego. Na swoim ostatnim posiedzeniu rada przekazuje szpital powiatowy miastu.
W marcu 1945 roku po zdobyciu miasta przez Armię Czerwoną zostaje wyznaczony jako tymczasowy burmistrz. Funkcję Tą pełnił do końca kwietnia, później wraz z rodziną podzielił los innych świdwinian – został wysiedlony za Odrę.

Zbigniew Czajkowski

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.