O bólu mój

Dwóch członków Żydowskiej Policji Porządkowej aresztuje Żyda przeznaczonego do deportacji, getto łódzkie. 

”Patrzyłem na to zza okna, widziałem morderców bandy –
O, Boże, widziałem bijących i bitych, co na śmierć idą…
I ręce załamywałem ze wstydu… wstydu i hańby –
Rękoma Żydów zadano śmierć Żydom – bezbronnym Żydom!”

Icchak Kacnelson, ”O bólu mój”.

Pamiętam, że jako dziecko oglądałem ”Pianistę” i zastanawiałem się, co to za ludzie z białymi opaskami na rękawach okładają pałami Żydów i razem z esesmanami wpychają ich do bydlęcych wagonów.

Jüdischer Ordnungsdienst – czyli Żydowska Policja Porządkowa – została utworzona pod koniec 1940 r. Po części podlegała Judenratom – radom żydowskim, zarządzającymi gettami – a po części Niemcom. Były to żydowskie bojówki, kolaborujące z Niemcami. Nazywano ich ”Odmanami”. Nie mogli nosić broni palnej, ale wyposażono ich w opaski i drewniane pałki, którymi okładali podejrzanych. Posiadali w Warszawie nawet własne więzienie przy ul. Józefińskiej 37, gdzie zwożono aresztowanych przez Gestapo. Największą liczbę żydowskich policjantów miało getto warszawskie – 2500, dalszych 1300 było w Łodzi. W całej Polsce było ich kilkanaście tysięcy. ”Najsłynniejsi” z nich to Adam Szeryński-Szenkman i Jakub Lejkin. Byli i inni: Anatol Chari – żydowski policjant w łódzkim getcie wepchnął do transportu śmierci swoją narzeczoną. Calek Perechodnik – policjant w getcie w podwarszawskim Otwocku – umieścił w transporcie do Treblinki swoją żonę i dwuletnią córeczkę.

”Członkowie żydowskiej Ordnungsdienst albo gwałcili młode żydowskie dziewczyny, albo wymuszali na nich usługi seksualne przy Umschlagplatz. (…) Oczywiście, nigdy ich nie uwalniano. Ale strażnicy robili z nimi to, czego chcieli”.

Policjanci zapisali się bardzo negatywnie we wspomnieniach, jako brutalni nadgorliwcy. Uczestniczyli w patrolach wraz z Niemcami po getcie, konfiskatach żywności, dokonywali oszustw i świadczyli usługi w zamian za wykorzystywanie seksualne młodych kobiet. Bili i okradali mieszkańców getta, Mieli jeszcze czarniejszą kartę – brali udział w sporządzaniu list do deportacji do NIEMIECKICH obozów koncentracyjnych i wspólnie z NIEMCAMI ich dokonywali.

Przykładowo, Adam Szenkman był autorem prowokacji, by ściągnąć na Umschlagplatz biedotę żydowską pod pozorem wydawania marmolady. Kiedy plac się zapełnił, wszystkich zapakowano do wagonów i wysłano w jedną stronę…
Czasem kolaboranci nawet brali udział w egzekucjach, jak np. w Krakowie.

„Żydowska policja, kierowana przez ludzi z SS i żandarmów spadała na getto jak banda dzikich zwierząt. Każdego dnia, by uratować własną skórę, każdy policjant żydowski przyprowadzał siedem osób, aby je poświęcić na ołtarzu dyskryminacji. Przyprowadzał ze sobą kogokolwiek mógł schwytać – przyjaciół, krewnych, nawet członków najbliższej rodziny. Byli policjanci, którzy ofiarowywali swych własnych wiekowych rodziców z usprawiedliwieniem, że ci i tak szybko umrą”, wspominał Bernard Goldstein.

Szczytem był udział ”odemanów” w tłumieniu powstania w getcie warszawskim, gdzie wskazywali możliwe kryjówki i wrzucali otrzymane od Niemców granaty do piwnic.

Wielu z nich zostało wymordowanych na samym końcu (jak warszawski oddział ”OD’, czyli Zivil-Abteilung, chodzących po cywilnemu, zamordowanych w grudniu 1943 r.), ale innym udało się przeżyć. Przehandlowali oni bowiem tysiące swoich braci w zamian za swoje życie…

Hannah Arendt napisała: „Dla Żydów rola, jaką przywódcy żydowscy odegrali w unicestwieniu własnego narodu, stanowi niewątpliwie najczarniejszy rozdział całej tej ponurej historii.”

Ciemnych plam jest więcej.

Choćby takich, jak opisane niżej, już z kacetów:

”Jehuda Bacon jako 14-latek należał do komanda transportowego, które w zimie przechodziło także przechodziło do krematorium, skąd zabierano prochy do wysypywania dróg. Członkowie Sonderkommando mówili temu jeszcze dziecku, że kobieta nieżyjąca od minut jest jeszcze jak żywa. I wyżywali się na zwłokach”.

Takich jak Chaim Rumkowski w nieodłącznym płaszczu w jodełkę i kapeluszu, wyciągający rękę do stłoczonych w łódzkim getcie Żydów i wołający: ”Dzieci! Oddajcie mi wasze dzieci!”. Dzieci, które wysłano prosto do komór gazowych.

Byli i inni: „Mojżesz Meryn z Sosnowca, Efraim Barsz z Białegostoku, Jakub Gens z Wilna [ten m.in. brał udział w złapaniu przywódcy ruchu oporu, Icchaka Wittenberga] czy Józef Parnas ze Lwowa. Oni i ich Judenraty byli współsprawcami żydowskiej Zagłady”, pisał prof. Pietrzak.

Takich, jak Abraham Gancwajch, kierownik Urzędu do Walki z Lichwą i Spekulacją, znanej ”Trzynastki”, podlegającej wyłącznie Gestapo, poszukującej ukrytego mienia na terenie getta i zwalczającej ruch oporu na jego terenie.

Takich, jak Lonek Skosowski, członek niesławnej ”Żagwi”, organizacji na żołdzie Gestapo, dokonującej prowokacji, infiltrując i zwalczając konspirację pomagającą Żydom. Niektórzy członkowie ”Żagwi” mieli pozwolenie na broń i dochodziło do strzelanin między nimi, a członkami polskich organizacji konspiracyjnych. ”Żagiew” była odpowiedzialna za m.in. prowokację w Hotelu Polskim w sierpniu 1943 r., w której wywabiono z ukrycia ok. 2500 Żydów, którym obiecano przedostanie się do Ameryki Południowej, a następnie aresztowano i wysłano do Bergen-Belsen. Podobne organizacje istniały w m.in. Lublinie, Krakowie i Białymstoku. Bywały takie przypadki, że ratowany Żyd donosił na Polaka, tak zginął m.in. adwokat Roman Blum, który został zadenuncjowany przez Żydówkę, której dostarczył jej fałszywe dokumenty.

Po prowokacji w Hotelu Polskim AK wydała bezwzględny nakaz wybicia grupy Skosowskiego – on sam został zastrzelony przez oddział AK w listopadzie 1943 r.

Źródła:

”Życie codzienne warszawskiego getta” Tadeusz Bednarczyk
”Ludzie w Auschwitz” Hermann Lengenbein
”Courage under sege: starvation, disease and death in the Warsaw Ghetto” Charles G. Roland
”Eichmann w Jerozolimie” Hannah Arendt
”Kronika getta warszawskiego: wrzesień 1939 – styczeń 1943” Emanuel Ringielblum
”Martyrologia i zagłada Żydów warszawskich” Henryk Rudnicki

opracowanie tekstu oraz zdjęcie z grupy FB:


II wojna światowa w kolorze

2 komentarze

  1. This was Avery interesting read. What happened to those Police after the war.France done the same with there police and Jews..thanks for that.

  2. Please ensure whoever is translating your articles from Polish into English is a qualified translator. There are several Polish words which have not been translated, making some sentences confusing. 

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.