Hans von Mellenthin – as U-Bootów ze Świdwina

0
172
Zdjęcie portretowe Hansa von Mellenthina wykonane w trakcie pierwszej wojny światowej

Hans-Joachim Wilhelm Ernst von Mellenthin, urodził się 25 marca 1887 roku w Świdwinie. Jego rodzicami byli Anton Albert von Mellenthin i Antonie Hackert. Jego ojciec urodził się w 1847 roku w Klaushagen niedaleko Prenzlau. Po ukończeniu studiów prawniczych został sędzią rejonowym w Świdwinie i tam poznał swoją przyszłą żonę, rodowitą świdwiniankę i córkę fabrykanta Antonie Hackert. Rodzice Hansa pobrali się 24 października 1879 roku. Udało im się wychować trzech synów i córkę: Maxa(ur.1881), Kurta(ur.1885), Hansa(ur.1887) i Antonie(ur.1889). Wszyscy trzej synowie zgodnie z tradycją rodzinną służyli później w armii niemieckiej. Max został kapitanem piechoty, a potem etatowym nauczycielem w szkole średniej. Kurt służył w marynarce w stopniu komandora podporucznika(Korvettenkapitän). Hans poszedł w ślady brata i również wstąpił do marynarki wojennej Niemiec. 1 kwietnia 1906 dołączył jako kadet do Cesarskiej Marynarki Wojennej. Przebieg jego kariery przed pierwszą wojną światową wyglądał tak:

1 kwietnia 1906 – Szkolenie podstawowe na pokładzie statku szkoleniowego ,,Charlotte”

1 kwietnia 1907 – odkomenderowany do Akademii Morskiej i na specjalne kursy

20 października 1908 – służba na pokładzie lekkiego krążownika ,,Arcona”

30 września 1909 – awans do stopnia podporucznika marynarki(Leutnant zur See)

7 marca 1910 – służba na pokładzie lekkiego krążownika ,,Nürnberg”

10 października 1910 – powrót do domu na pokładzie krążownika liniowego ,,Derfflinger”

2 listopada 1910 – oficer kompanii w 1 Dywizji Torpedowej

12 marca-19 marca 1911 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,S 139”

6 kwietnia-2 czerwca 1911 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,S 139”

3 czerwca-9 czerwca 1911 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,V 164”

26 sierpnia-13 września 1911 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,S 166”

14 marca-23 marca 1912 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,S 130”

13 kwietnia-7 czerwca 1912 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ..S 130”

9 czerwca-14 lipca 1912 – jednocześnie oficer wachtowy w VI. Reserve-Halbflottille(VI. Rezerwowej-Półflotylli)

29 sierpnia-22 września 1912 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,S 130”

19 września 1912 – awans na porucznika marynarki(Oberleutnant zur See)

25 listopada-5 grudnia 1912 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,S 126”

7 marca-19 marca 1913 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,S 126”

18 maja-30 maja 1913 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,S 126”

2 czerwca-6 czerwca 1913 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,S 126”

8 lipca-9 lipca 1913 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,G 137”

31 sierpnia-13 września 1913 – jednocześnie oficer wachtowy na torpedowcu ,,S 126”

6 października 1913 – nauczyciel na pokładzie torpedowca szkoleniowego ,,Württemberg”

31 lipca 1914 – dowódca w Heimatschutz-Flottille Kiel(Flotylii Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Kilonii)

1 sierpnia 1914 – nauczyciel w 1 Dywizji Torpedowej

Okręt podwodny SM UB-11

Wraz z wybuchem I Wojny Światowej został wysłany 23 sierpnia 1914 roku jako pomoc wojskowa do służby w Osmańskiej Marynarce Wojennej w Konstantynopolu. Od 6 września był oficerem na krążowniku torpedowym ,,Berk-i Satvet”. W ten sposób uczestniczył 29 października 1914 roku w bombardowaniu rosyjskiego portu w Noworosyjsku nad Morzem Czarnym. Uszkodzono przy tym kilka rosyjskich statków i brytyjski statek pasażerski ,,Frederica”, następnie brał udział w zabezpieczaniu transportu wojsk do Trabzon. 2 stycznia 1915 roku krążownik torpedowy, którym dowodził Hans wpadł na rosyjską minę morską i w wyniku uszkodzeń musiał na dłuższy czas zostać wycofany ze służby. Od 13 stycznia 1915 roku Hans von Mellenthin został mianowany dowódcą tureckiej flotylli torpedowców. Od sierpnia tego samego roku otrzymał rozkaz szkolenia załogi U-Boota na niemieckim okręcie podwodnym ,,SM UB 11”. 5 kwietnia 1916 roku zajął się szkoleniem załogi na okręcie ,,UB-11”. 13 lipca 1916 roku otrzymał awans na kapitana-porucznika(Kapitänleutnant). 22 sierpnia 1916 ponadplanowo otrzymał dowództwo nad okrętem podwodnym ,,UB-43”. Był to pierwszy U-Boot, którym dowodził von Mellenthin i wraz z załogą zatopił 19 okrętów nieprzyjaciela podczas siedmiu rejsów.

Okręty podwodny SM UB-43
Data Nazwa statku Typ statku Tonaż(BRT) Kraj Miejsce
14 września 1916 Italiana parowiec 2,663 Wlk. Bryt. 112 mil na wschód od Malty
17 września 1916 Dewa parowiec 3,802 Wlk. Bryt. Południowy-wschód od Malty
17 września 1916 Lord Tredegar parowiec 3,856 Wlk. Bryt. Południowy-wschód od Malty
10 października 1916 Elax tankowiec 3,980 Wlk. Bryt. 70 mil od Matapan
13 października 1916 Welsh Prince Parowiec 4,934 Wlk. Bryt 33 mile na południowy-zachód od Matapan
3 listopada 1916 Statesman Parowiec 6,153 Wlk. Bryt. 200 mil na wschód od Malty
4 listopada 1916 Clan Leslie Parowiec 3,937 Wlk. Bryt. 130 mil na północny zachód od Bengazi
4 listopada 1916 Huntsvale Parowiec 5,398 Wlk. Bryt. 217 mil na wschód od Malty
6 listopada 1916 Arabia Parowiec 7,903 Wlk. Bryt. 112 mil na południowy zachód od Matapan
12 listopada 1916 Kapunda Parowiec 3,383 Wlk. Bryt.

 

205 mil na południowy wschód do Malty
13 grudnia 1916 Bretwalda Parowiec 4,037 Wlk. Bryt. 200 mil na południowy wschód od Malty
14 grudnia 1916 Russian Parowiec 8,825 Wlk. Bryt. 210 mil na południowy wschód od Malty
14 grudnia 1916 Westminster Parowiec 4,342 Wlk. Bryt. 186 mil na wschód od Malty
24 lutego 1917 Miaoulis Parowiec 2,918 Grecja 130 mil od Bengazi
26 lutego 1917 Clan Farquhar Parowiec 5,858 Wlk. Bryt. 80 mil na wschód od Bengazi
27 lutego 1917 Brodmore Parowiec 4,071 Wlk. Bryt. 70 mil od wybrzeży Libii
28 lutego 1917 Shinsei Maru Parowiec 3,060 Japonia 80 mil na północ od Bengazi
26 marca 1917 Ledbury Parowiec 3,046 Wlk. Bryt. 90 mil na północny wschód od Bengazi
3 kwietnia 1917 Vasilefs Constantinos Parowiec 4,070 Grecja 45 mil na południowy zachód od przylądka Matapan

 

Hans von Mellenthin dowodząc UB-43 zatopił statki o całkowitym tonażu 86236 BRT. 8 kwietnia musiał on przekazać dowództwo nad łodzią i od 28 czerwca 1917 roku objął dowództwo nad U-Bootem ,,UB-49”. 22 sierpnia po uprzednim przygotowaniu jednostka wypłynęła z portu w Kilonii, przepłynęła przez Cieśninę Gibraltarską gdzie została uszkodzona i musiała zawinąć do portu w Kadyksie w neutralnej Hiszpanii. Załoga bardzo szybko wykonała prowizoryczne naprawy i kilka dni później dotarła do portu w Kotor na wybrzeżu Austro-Węgier. Następnie U-49 dołączył do kontyngentu niemieckiego służącego w marynarce austro-węgierskiej i otrzymał nowy numer U-80. Hans von Mellenthin będąc kapitanem tej łodzi, operował nadal w basenie Morza Śródziemnego i w kolejnych siedmiu patrolach zatopił 39 statków. Głównym obszarem operacyjnym były wybrzeża włoskie, Zatoka Genueńska, Morze Tyrreńskie, Zatoka Neapolitańska i okolice Balearów.  Za wybitne osiągnięcia otrzymał 25 lutego 1918 roku order Pour le Mérite.

 

Data Nazwa statku Typ statku Tonaż(BRT) Kraj
2 września 1917 Caracas Statek pomocniczy 1,077 Norwegia
4 września 1917 Teodora Parowiec 2,899 Grecja
6 września 1917 Moina Statek pomocniczy 168 Francja
7 września 1917 Brodmead(uszkodzony) Parowiec 5,646 Wlk. Bryt.
7 września 1917 Casa Blanca Żaglowiec 31 Portugalia
7 września 1917 Clan Ferguson Parowiec 4,808 Wlk. Bryt.
7 września 1917 Hunsbridge Parowiec 3,424 Wlk. Bryt.
16 grudnia 1917 New York Żaglowiec 442 Włochy
16 grudnia 1917 San Francesco di Paola Żaglowiec 51 Włochy
18 grudnia 1917 Giuilo S(uszkodzony) Żaglowiec 151 Włochy
20 grudnia 1917 Attualita Parowiec 4,791 Włochy
20 grudnia 1917 Regin Parowiec 1,845 Norwegia
20 grudnia 1917 Suruga(uszkodzony) Parowiec 4,374 USA

 

21 grudnia 1917 Monte Bianco(uszkodzony) Parowiec 6,968 Włochy
21 grudnia 1917 Stromboli Parowiec 5,356 Włochy
22 grudnia 1917 Piemonte(uszkodzony) Parowiec 2,395 Włochy
23 grudnia 1917 Caboto Parowiec 4,418 Włochy
25 grudnia 1917 Umballa Parowiec 5,310 Wlk. Bryt.
26 stycznia 1918 Caterina Żaglowiec 21 Włochy
28 stycznia 1918 Elsa Żaglowiec 165 Włochy
28 stycznia 1918 Lysi Żaglowiec 247 Włochy
29 stycznia 1918 Ada Żaglowiec 179 Włochy
29 stycznia 1918 Fanny Żaglowiec 74 Włochy
29 stycznia Lavoro Żaglowiec 160 Włochy
29 stycznia 1918 Lucia Martini Żaglowiec 160 Włochy
29 stycznia 1918 Paolo Meriga Żaglowiec 127 Włochy
4 lutego 1918 General Church(uszkodzony) Parowiec 6,600 Wlk. Bryt.
7 lutego 1918 G32 Uzbrojony trawler 237 Włochy
8 lutego 1918 Mette Żaglowiec 118 Dania
13 marca 1918 Umta(uszkodzony) Parowiec 5,422 Wlk. Bryt.
13 marca 1918 San Francesco di Paolo żaglowiec 70 Włochy
14 marca 1918 Principessa Laetitia Parowiec 4,011 Włochy
15 marca 1918 Clan Macdougall Parowiec 4,710 Wlk. Bryt.
17 marca 1918 Tripoli Statek pasażerski 1,743 Włochy
18 marca 1918 Utrecht holownik 293 Francja
19 marca 1918 San Francesco di Paolo Żaglowiec 70 Włochy
19 marca 1918 Giovanni Albanesi Żaglowiec 497 Włochy
20 marca 1918 Angelo Raffaele Żaglowiec 53 Włochy
21 marca 1918 Dante C Żaglowiec 129 Włochy
25 marca 1918 Carlo Splendor Żaglowiec 105 Włochy
26 maja 1918 Le Gard Parowiec 1,658 Francja
27 maja 1918 Carmela Żaglowiec 128 Włochy
27 maja 1918 Uganda Parowiec 5,431 Wlk. Bryt.
30 maja 1918 Pietro Maroncelli Parowiec 5,143 Włochy
3 czerwca 1918 Mecanicien Donzel Parowiec 8,277 Francja

 

Zdjęcie przedstawiające oficerów służących we Freikorpsie III. Marine-Brigade von Loewenfelda

12 czerwca 1918 roku Mellenthin przestał być dowódcą U-49. Całkowity tonaż zatopionych i uszkodzonych przez niego statków wynosi 186,218 BRT. Na krótko został nauczycielem w szkole dla załóg okrętów podwodnych i już 31 sierpnia objął dowództwo nad U-120. Był to podwodny stawiacz min dalekiego zasięgu. Nie pozostał on długo kapitanem tego okrętu, gdyż w listopadzie 1918 roku nastąpił rozejm. W tym czasie Mellenthin służył jako inspektor okrętów podwodnych. Po wybuchu rewolucji w Niemczech w lutym 1919 roku został dowódcą kompanii w III. Marine-Brigade von Loewenfelda. Był to oddział Freikorpsu walczący na ulicach Kilonii. W połowie listopada 1919 roku został oddany do dyspozycji dowódcy w porcie kilońskim. Na początku 1920 roku uczestniczył we wstępnym powoływaniu do życia Reichsmarine. W tym czasie ożenił się z Sophie von Boddien, która również pochodziła z rodziny o tradycjach wojskowych. Na początku służby w Reichsmarine otrzymał on stopień porucznika flagowego(Flaggleutnant) i został zastępcą dowódcy pół flotylli w I. Bałtyckiej Flotylli Trałowców(I. Ostsee-Minensuch-Flottille). W dniu 16 października 1920 roku został przeniesiony jako adiutant do Inspektoratu Szkoleniowego Marynarki Wojennej. 31 lipca 1922 roku odszedł z marynarki w stopniu komandora podporucznika(Korvettenkapitän). W cywilu zaczął zajmować się rolnictwem i handlem z Ameryką Południową. W 1923 roku wyemigrował do Kolumbii i stał się cenionym hodowcą bydła i plantatorem kawy. Zarobioną fortunę inwestował w rozwój kopalń platyny. Po 16 latach emigracji powrócił w 1939 roku do Niemiec. W ramach przygotowań do drugiej wojny światowej powrócił do służby w marynarce wojennej w dniu 1 sierpnia. Z okazji 25-lecia bitwy pod Tannenbergiem otrzymał 27 sierpnia awans na komandora porucznika. Po wybuchu wojny został kapitanem statku pasażerskiego ,,Hansestadt Danzig”[1], który został wkrótce użyty jako stawiacz min. W połowie października został zwolniony na urlop.

Statek pasażerski ,,Hansestadt Danzig”, później przekształcony jako stawiacz min.
Hans von Mellenthin. Zdjęcie wykonane w trakcie drugiej wojny światowej.

W 1940 roku nabył on majątek w Feldberger Seenlandschaft w Meklemburgii. Mellenthin powrócił z urlopu dopiero po zakończeniu kampanii przeciw Francji. Od 1 lipca 1940 roku zajął się on tworzeniem placówek flotylli na wybrzeżach Atlantyku. Pod koniec miesiąca dołączył jako referent do sztabu floty transportowej ,,ds. specjalnego zatrudnienia”. Od stycznia 1941 do grudnia 1942 roku był on szefem sztabu arsenału Kriegsmarine w Gotenhafen(Gdynia). Następnie odszedł on z tego stanowiska i przeszedł na emeryturę. Mąż jego pasierbicy, Heinrich Graf von Lehndorff uczestniczył w spisku przeciw Hitlerowi z 20 lipca 1944 roku. Z tego powodu był on ścigany na terenie całych Niemiec. Udało mu się ukryć wraz z rodziną w lasach niedaleko majątku Mellenthina. Niestety jeden z leśników odkrył i zdradził kryjówkę, a hrabia von Lehndorff został aresztowany i stracony. W kwietniu 1944 roku Hans Joachim von Mellenthin obawiając się Armii Czerwonej postanowił uciec z żoną do Hamburga, który zajęły wojska brytyjskie. W 1950 roku rodzina wróciła do Kolumbii na 10 lat. Kupiła w tym czasie Haciendę Tolu i ponownie zaczęła hodować bydło. W 1960 Hans powrócił do Niemiec, gdzie zmarł w dniu 12 czerwca 1971 roku w Kilonii. W swojej ostatniej woli zapisał swój majątek Wittenhagen i lasy w domenie Conow w Meklemburgii swojej żonie Sophie. Zgodnie z życzeniem został pochowany w pobliżu Morza Bałtyckiego niedaleko Kilonii.

 

Odznaczenia:

Krzyż Żelazny I i II Klasy(IWŚ),

Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis”(Austro-Węgry),

Order Hohenzollernów – Krzyż Rycerski z Mieczami,

Medal Zasługi Wojskowej(Meklemburgia-Schwerin),

Krzyż Fryderyka-Augusta II Klasy(Oldenburg),

Order Żelaznej Korony z Dekoracją Wojenną(Austria),

Krzyż Służby Wojskowej III Klasy(Austro-Węgry),

Krzyż Honorowy dla Walczących na Froncie,

Austriacki Medal Pamiątkowy Pierwszej Wojny Światowej,

Order Osmana z Szablami(Turcja),

Medal Zasługi z Szablami(Turcja),

Medal Walecznych z Szablami(Turcja),

Medal Wojenny ,,Gwiazda Gallipoli”/,,Żelazny Półksiężyc”(Turcja),

Order Pour le Mérite.

 

Literatura:

  1. „Hans-Joachim von Mellenthin”. W Wikipedia, 8 maj 2020. https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Hans-Joachim_von_Mellenthin&oldid=199753036.
  2. Gentleman’s Military Interest Club. „Hans-Joachim von Mellenthin”. Udostępniono 2 wrzesień 2020. https://gmic.co.uk/topic/24423-hans-joachim-von-mellenthin/.
  3. „SM UB-49 – SM UB-49 – qwe.wiki”. Udostępniono 2 wrzesień 2020. https://pl.qwe.wiki/wiki/SM_UB-49.

[1] Tłum. Miasto hanzeatyckie Gdańsk

O autorze:

Adam Kotarski – Urodzony w 1998 roku w Świdwinie. Student Historii, specjalizacji Archiwistyki i zarządzania dokumentacją na UAM w Poznaniu. W swojej pasji najbardziej skupia się na badaniu historii lokalnej Pomorza Zachodniego, historii drugiej wojny światowej, a zwłaszcza jednostek niemieckich i cudzoziemskich służących w armii niemieckiej w latach 1939-1945, oraz historii 1 i 2 Armii Polska Polskiego na Wschodzie.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.