„Pod okiem lwa” – spacer po Wiązowie.


Wiązów to niewielka dolnośląska, miejscowość znajdująca się w niedalekiej odległości od Wrocławia, w powiecie strzelińskim. Znaczenie nazwy miasta nie jest do końca znane – przez Konstantego Damrota w pracy o śląskim nazewnictwie z 1896 roku wymieniane są dwie możliwości: może pochodzić od polskiej nazwy drzewa „wiąz” lub od gada – węża.


[Obrazek: wiazow1.jpg]
W centralnej części dawnego rynku (dziś Plac Wolności) dumnie prezentuje się Ratusz – Urząd Miasta i Gminy Wiązów.

[Obrazek: wiazow0.jpg]
Stary Wiązów (niem. Alt Wansen ) na widokówce z okresu 1920-1925. Przedstawiony został kościół św.Floriana, pomnik poległych w I wojnie światowej, oraz dawny zajazd – dziś budynek mieszkalny (Stary Wiązów 7). Źródło: fotopolska.eu

Historia okolicy jest bardzo ciekawa i na pewno nie można jej zaliczyć do ubogich. Pierwsze wzmianki dotyczące osadnictwa w tym miejscu pochodzą z roku 1155 i dotyczą Starego Wiązowa (niem. Alt Wansen). Była to w owym czasie wieś należąca do kapituły wrocławskiej – do dziś znajduje się na południu, zaraz za rogatkami miasta. Sam Wiązów (miasto) powstał jako osada targowa nad rzeką Oławą. Prawa miejskie otrzymał niemal sto lat później – w roku 1252 z nadania księcia Henryka III Białego.


[Obrazek: wiazow2.jpg]

Należy wspomnieć, że Wiązów (wtedy niem. Wansen) został wymieniony w znanej chyba wszystkim poszukiwaczom skarbów Dolnego Śląska – liście Grundmanna, konserwatora zabytków Prowincji Dolnośląskiej. To właśnie na plebanii parafialnej w Wiązowie, na krótko przed końcem drugiej wojny światowej, złożone w depozyt zostało nieodnalezione do dziś archiwum Arcybiskupiego Generalnego Wikariatu z Wrocławia. Zapewne więcej o dokumentach z Wrocławia opowiedzieliby nam żołnierze wojsk 52 armii I Frontu Ukraińskiego, które w 14 lutego 1945 roku zajęły Wiązów, a może sami Niemcy wcześniej ewakuowali zawartość skrytki na zachód – kto wie…


[Obrazek: wiazow3.jpg]

[Obrazek: wiazow4.jpg]

W 2017 roku Polskę obiega wiadomość o ciekawym odkryciu w centrum Wiązowa. Podczas przebudowy i rewitalizacji chyba najważniejszego punktu miejscowości – Placu Wolności (dawniej Rynek), odnalezione zostają ślady osadnictwa z pierwszego tysiąclecia przed naszą erą. Wśród znalezisk przeważała ceramika, w tym kilka kompletnie zachowanych naczyń. Jednak najważniejsze okazują się jamy osadnicze, pozostałości palenisk oraz dwa groby całopalne (zawierające urny popielicowe) związane z kulturą łużycką. Odnaleziono również kilka fragmentów ozdób z brązu, zwierzęcych kości ze śladami obróbki, a także fragment średniowiecznego grzebienia kościanego.


[Obrazek: wiazow5.jpg]

[Obrazek: wiazow6.jpg]

[Obrazek: wiazow7.jpg]

To nie koniec. Na początku lata 2018 roku, w pobliżu poprzednich znalezisk odkryto pochówek z związany z kulturą lateńską. „Świetnie zachowany szkielet był ułożony na wznak, a ręce kobiety wyprostowane. Na każdej z kończyn miała po jednej bransolecie z brązu. Kobietę pochowano w miejscu, które później stało się wiązowskim Rynkiem, na przełomie IV i III wieku przed naszą erą a to oznacza, że kobieta była Celtką.” (!!!)


[Obrazek: wiazow8.jpg]

[Obrazek: wiazow9.jpg]

[Obrazek: wiazow10.jpg]

[Obrazek: wiazow14.jpg]

Prace remontowe na Placu Wolności dobiegają właśnie końca. W sierpniu 2018 roku spacerowaliśmy po tej ciekawej miejscowości. Głównym powodem naszej wizyty w Wiązowie była chęć obejrzenia miejsc niedawnych odkryć, które po skończonym remoncie, może na kolejne set-lat zniknęły pod nową nawierzchnią i warstwą jasnej kostki brukowej. Miasto zastaliśmy ospałe, skąpane w blasku zachodzącego, letniego słońca. Strzegące swoich historii liczne zakamarki, piękne, kolorowe kamieniczki przypominające niedawną świetność miasteczka – to wszystko skłania nas do chęci ponownego odwiedzenia Wiązowa, może tym razem na chwilę dłużej. I w końcu lew przy ratuszu – niegdyś pomnik ofiar I wojny światowej (denkmal), współcześnie przemianowany na pomnik upamiętniający 750-lecie miasta. W tej chwili bezimienny (tablica pamiątkowa zapewne również przechodzi renowację) – może to on jest strażnikiem ciągle nieodkrytych tajemnic Wiązowa…


[Obrazek: wiazow11.jpg]

[Obrazek: wiazow12.jpg]

[Obrazek: wiazow13.jpg]

[Obrazek: wiazow15.jpg]
Lew – niegdyś niemiecki pomnik poległych w I wojnie światowej, dziś upamiętnia 750-lecie nadania miejscowości praw miejskich. Widok w stronę pierzei wschodniej dawnego Rynku w Wiązowie. Zdjęcie z lat 1960-1965, źródło: fotopolska.eu

Zdjęcia w powyższym artykule zostały wykonane w sierpniu 2018 roku i nie przedstawiają obecnego stanu centrum Wiązowa. Remont na Placu Wolności został ukończony – dawny Rynek prezentuje się naprawdę dobrze. Obecnie trwa remont Ratusza – Urzędu Miasta i Gminy Wiązów – wkrótce postaramy się uzupełnić wpis kilkoma aktualnymi zdjęciami.

(Tropiciele Historii 2019)



 

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.