Mistrzowie śmierci – Einsatzgruppen


Einsatzgruppen – czołowa formacja hitlerowskiego ludobójstwa

„Nigdy jeszcze nie postawiono przed sądem 23 ludzi, którzy by odpowiadali za wymordowanie przeszło miliona swoich bliźnich.”

– z wyroku Amerykańskiego Trybunału Wojskowego w Norymberdze (Fall 9 – kwiecień 1948)


[Obrazek: einsatzgruppe30.jpg]


Einsatzgruppen – grupy operacyjne hitlerowskiej policji bezpieczeństwa (Sipo) i służby bezpieczeństwa (SD) działające w czasie II wojny światowej , a organizowane przez Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy RSHA.

W lecie 1939 roku przed wybuchem wojny odbyły się rozmowy pomiędzy naczelnym dowództwem wojsk lądowych (Oberkommando des Heeres, OKH),szefem policji bezpieczeństwa i służby bezpieczeństwa Rzeszy Reinhardem Heydrichem.  Zakończone porozumieniem stały się podstawą rozkazu nr 6 wydanego dnia 31 lipca 1939 roku, w którym określono ogólnie:

„Zadaniem Specjalnych Oddziałów Operacyjnych Policji Bezpieczeństwa jest zwalczanie wszelkich elementów wrogich Rzeszy i antyniemieckich w kraju nieprzyjacielskim na tyłach walczących wojsk.”

Ogólny charakter rozkazu pozwalał na daleko idącą swobodę działania. Niezależnie od podporządkowania Einsatzgruppen poszczególnym dowódcom armii, podlegały one w całości szefowi policji bezpieczeństwa i SD Heydrichowi i wyznaczanym przez niego kierownikom poszczególnych operacji.

Do zadań tych grup, które miały działać na zapleczu wojsk niemieckich, należało więc mordowanie lub izolacja politycznych i ideologicznych przeciwników III Rzeszy na operacyjnym zapleczu frontu. Zadanie to realizowano poprzez stosowanie bezwzględnego terroru i masowej eksterminacji aktywnych działaczy antyniemieckich i antyfaszystowskich. W Polsce działania te były nad wyraz radykalne –  na zewnątrz poczynania Policji i SS wyglądać mogły na brutalną samowolę. Działaniami objęto np. uczestników powstania wielkopolskiego i śląskich, oraz czołowych przedstawicieli inteligencji. Jednym z głównych zadań Einsatzgruppen była eksterminacja Żydów. Starano się przy tym, aby do zabijania Żydów przyłączała się miejscowa ludność ukraińska, litewska, polska lub białoruska. Niejednokrotnie miejscowa ludność atakowała Żydów jeszcze zanim niemieckie oddziały zajęły dany region. We Lwowie ulotki OUN wręczane przechodniom wzywały jawnie do mordów:

„Lachów, Żydów i komunistów niszcz bez litości, nie miej zmiłowania dla wrogów Ukraińskiej Rewolucji Narodowej.”

Na początku sierpnia 1941 dwie kompanie konnego regimentu SS Franza Magilli zostały oddelegowane do Pińska, gdzie pomagały oddziałom Einsatzgruppen przygotować akcję wymordowania całej populacji Żydów – ponad 30 tysięcy osób. Od 3 lipca 1941 podobne działania przeprowadziła we Lwowie prawdopodobnie Einsatzkommando policji bezpieczeństwa.


[Obrazek: einsatzgruppe13.jpg]

Mapa z Raportu Stahlecker, zatytułowana „Egzekucje Żydów prowadzonych przez Einsatzgruppen A”, pokazująca liczbę egzekucji przeprowadzonych w Europie. Mapa została wpisana do materiału dowodowego w procesie norymberskim „Einsatzgruppen”. Mapa pokazuje obszar pomiędzy niemiecko-sowiecką linią demarkacyjnej i rejon wyprzedzenia Armii w ZSRR przez niemiecką w tym czasie. Raport –  podsumowanie wykresów, map i ilustracji został złożony przez SS-Brigadeführera Franza Stahleckera i przedstawiony do Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy w Berlinie w lutym 1942 roku.


[Obrazek: einsatzgruppe1.jpg]

Okładka książki, która posiada wykresy, mapy i ilustracje zawarte w raporcie Stahleckera.


Do zadań tych grup należało także zabezpieczanie zakładów przemysłowych, ważniejszych urządzeń komunalnych i strategicznych oraz zapasów surowców. Grupy te rekwirowały także archiwa państwowe oraz organizacji politycznych, a także m.in. zbiory dzieł sztuki.
Na czele grup operacyjnych stali z reguły wyżsi funkcjonariusze służby bezpieczeństwa (SD), a ich kierownictwo składało się z oficerów Gestapo i Kripo. Grupy te dysponowały oddziałami SS i Ordnungspolizei. Bezpośrednio po rozwiązaniu Einsatzgruppen na danym terenie, powstawały stałe samodzielne placówki policji bezpieczeństwa.

Skompletowanie przez Reinharda Heydricha oddziałów operacyjnych było trudne, dlatego formował je za pomocą zachęty finansowej i różnych nacisków. Skuteczną zachętą był wypłacany wysoki żołd dzienny. Można było zgłaszać się na ochotnika. Chętnych jednak było wciąż mało, więc każda jednostka Gestapo, SD i Kripo została zobligowana do sformowania własnego kontyngentu.

Pierwszą taką grupą była zorganizowana w 1938 roku grupa Einsatzkommando Österreich dowodzona przez SS-Standartenführera prof. dr Franza Sixa, która działała w trakcie zajmowania Austrii.

W październiku 1938 roku powstały kolejne grupy: Einsatzgruppe Dresden (dowódca – SS-Standartenführer Heinz Jost) i Einsatzgruppe Wien (dowódca – SS-Standartenführer dr Franz Stahlecker). Grupy te wzięły udział w zajmowaniu części Czechosłowacji przyznanych III Rzeszy na mocy układu monachijskiego.

Następne komanda powstały w marcu 1939 roku i wzięły one udział w zajmowaniu Czechosłowacji, były to grupy:

  • Einsatzgruppe I Prag (Praga),
  • Einsatzgruppe II Brünn (Brno),
  • Einsatzkommando 9 Mies (Stříbro),
  • Sonderkommando Pilsen (Pilzno)

W czasie przygotowania agresji na Polskę w połowie 1939 roku zorganizowano w ramach operacji „Tannenberg” 8 grup operacyjnych, które miały działać przy poszczególnych armiach biorących udział w ataku na Polskę.

Powstały wtedy następujące grupy:

  • Einsatzgruppe I (dowódca – SS-Standartenführer Bruno Streckenbach, mająca działać przy 14 Armii)
  • Einsatzgruppe II (dowódca – SS-Obersturmbannführer Emanuel Schäfer, mająca działać przy 10 Armii)
  • Einsatzgruppe III (dowódca – SS-Obersturmbannführer und Regierungsrat dr Ludwig Fischer, mająca działać przy 8 Armii)
  • Einsatzgruppe IV (dowódca – SS-Brigadeführer Lothar Beutel, mająca działać przy 4 Armii)
  • Einsatzgruppe V (dowódca – SS-Standartenfürer Ernst Damzog, mająca działać przy 3 Armii)
  • Einsatzgruppe VI (dowódca – SS-Oberführer Erich Naumann, mająca działać na terenie Wielkopolski)
  • Einsatzgruppe z. b. V. (dowódca – SS-Obergruppenführer Udo von Woyrsch i SS-Oberfürer Otto Rasch, mająca działać na Górnym Śląsku i Śląsku Cieszyńskim)
  • Einsatzkommando 16 (dowódca – SS-Sturmbannführer dr Rudolf Tröger, samodzielna grupa mająca działać na Pomorzu).

Grupy te działały do 1940 roku, część uczestniczyła w organizacji niemieckich struktur sił bezpieczeństwa na obszarach Polski. Kolejne sformowano przed atakiem na kolejne państwa – Norwegię, Francję, Belgię, Holandię, Jugosławię i ZSRR.

Po zakończeniu II wojny światowej działalnością Einsatzgruppen zajmował się Amerykański Trybunał Wojskowy w Norymberdze. W 1948 roku w procesie nr 9 za zbrodniczą działalność w Einsatzgruppen skazano 23 dowódców grup i podgrup, z których na karę śmierci skazano 14 osób.


[Obrazek: einsatzgruppe6.jpg]
[Obrazek: einsatzgruppe7.jpg]

Fragment dokumentu należącego do prokuratora generalnego Benjamina Ferencza wymieniającego oskarżonych w Procesie Einsatzgruppen wraz z ich pozycją, rodzajem zbrodni, linią obrony, i zasądzoną karą.


 

A oto oblicza części zbrodniarzy:


[Obrazek: einsatzgruppe2.jpg]

Walter Blume, był dowódcą SS i członkiem Einsatzgruppen C. Został skazany na śmierć przez powieszenie, wyrok zmieniono na 25 lat więzienia w 1955 roku, zmarł w 1974 roku.


[Obrazek: einsatzgruppe3.jpg]

Eugen Steimle podczas procesu „Einsatzgruppen”. Steimle był dowódcą Sonderkommando 7a Einsatzgruppe B i Sonderkommando 4a Einsatzgruppe C.


[Obrazek: einsatzgruppe4.jpg]

Felix Ruehl podczas procesu. Ruehl był oficerem w Sonderkommando 10b Einsatzgruppe D.


[Obrazek: einsatzgruppe5.jpg]

Franz Alfred Six, był dowódcą Vorkommando Moskwie Einsatzgruppe B.


[Obrazek: einsatzgruppe8.jpg]

Gustav Nosske, był dowódcą Einsatzkommando 12 Einsatzgruppe D.


[Obrazek: einsatzgruppe9.jpg]

Emil Haussmann, był oficerem Einsatzkommando 12 Einsatzgruppe D. Popełnił samobójstwo w dniu 31 lipca 1947, przed rozpoczęciem procesu.


[Obrazek: einsatzgruppe10.jpg]

Martin Sandberger, był dowódcą Einsatzkommando 1a Einsatzgruppe.


[Obrazek: einsatzgruppe11.jpg]

Erwin Schulz – dowódca Einsatzkommando 5 Einsatzgruppe C.


[Obrazek: einsatzgruppe12.jpg]
Waldemar Klingelhoefer – członek Sonderkommando 7b w Einsatzgruppe B, oraz dowódca Vorkommando

w Moskwie.


[Obrazek: einsatzgruppe14.jpg]

Lothar Fendler – zastępca szefa Sonderkommando 4b Einsatzgruppe C.


[Obrazek: einsatzgruppe15.jpg]

Waldemar von Radetzky – zastępca szefa Sonderkommando 4a Einsatzgruppe C.


[Obrazek: einsatzgruppe16.jpg]

Mathias Graf podczas procesu. Graf był funkcjonariuszem w Einsatzkommando 6 Einsatzgruppe C.


[Obrazek: einsatzgruppe17.jpg]

Adolf Ott – dowódca Sonderkommando 7b Einsatzgruppe B.


[Obrazek: einsatzgruppe18.jpg]

Eduard Strauch (1906-1955), SS-Obersturmbannfuehrer (podpułkownik) i dowódca Einsatzkommando. Eduard Strauch dołączył do SA, SS, i NSDAP w 1931 roku. Po krótkiej kadencji w SD (Służba Bezpieczeństwa), Strauch wziął udział w inwazji na Polskę jako członek Wehrmachtu. W 1941 roku został członkiem policji stanowej w Królewcu. W tym samym roku Strauch objął dowództwo Einsatzkommando 2 na Łotwie. Do końca wojny służył na różnych stanowiskach w SD i SIPO (Sicherheitspolizei). Po wojnie był sądzony w procesie „Einsatzgruppen”. Został uznany za winnego i skazany na śmierć, jednak ze względu na rzekomą chorobę psychiczną, nie doszło do wykonania wyroku. Zmarł w więzieniu w 1955 roku.


[Obrazek: einsatzgruppe19.jpg]

Walter Haensch – dowódca Sonderkommando 4b Einsatzgruppe C.


[Obrazek: einsatzgruppe20.jpg]

Otto Ohlendorf był konsultantem ekonomicznym w NSDAP w 1936 roku. Szybko został awansowany na SS-Sturmbannführer. Już w 1941 roku został Gruppenführerem. Był dowódcą Einsatzgruppen D, która działała w południowej Ukrainie i na Krymie. Pod jego pieczą Einsatzgruppen D przeprowadziła 13 grudnia 1942 roku „Masakrę w Simeferopolu”, gdzie zginęło 14.300 ludzi. Podczas całej kariery z jego polecenia śmierć poniosło łącznie ponad 90.000 osób, głównie Żydów.


[Obrazek: einsatzgruppe21.jpg]

Heinz Schubert, był oficerem w Einsatzgruppe D.


[Obrazek: einsatzgruppe22.jpg]

Otto Rasch, był dowódcą Einsatzgruppe C.


[Obrazek: einsatzgruppe23.jpg]

Heinz Jost, SS Brigadeführer, członek SD, dowódca Einsatzgruppen A.


[Obrazek: einsatzgruppe24.jpg]

Erich Naumann – dowódca Einsatzgruppe B.


[Obrazek: einsatzgruppe25.jpg]

Willi Seibert, zastępca dowódcy Einsatzgruppe D.


[Obrazek: einsatzgruppe26.jpg]

SS-Standartenfuehrer Walter Blume (1906-?) był dowódcaą Sonderkommando 7a, z Einsatzgruppen B, działającej w okolicach Moskwy. Jako doktor prawa, Blume służył w pruskiej Tajnej Policji Państwowej, aż do roku 1935. Wstąpił do NSDAP w 1933 – do SS około 1935 roku. Kiedy Niemcy zaatakowały Związek Radziecki, został wysłany do Dueben aby objąć dowództwo Sonderkommando 7a Einsatzgruppen B, przypisane rejonowi Moskwy. Sonderkommando 7a na swoich rękach nosiło krew 996 Żydów. Po powrocie z Rosji, Blume obejmował różne funkcje w miejscach takich jak Duesseldorf, Ateny, czy Bad Blankenburg. Wykonywał tam zadania w charakterze funkcjonariusza Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy.


[Obrazek: einsatzgruppe27.jpg]

 Paul Blobel (1894-1951) dołączył do SA, SS i NSDAP w dniu 1 grudnia 1931 roku. Pełnił funkcję dowódcy Sonderkommando 4a Einsatzgruppen C w stopniu SS-Standartenfuehrer, które były odpowiedzialne za zamordowanie 60.000 ofiar – głównie ukraińskich Żydów. Blobel dowodził w masakrach w Babim Jarze i Charkowie. W styczniu 1942 roku został zwolniony ze służby z przyczyn zdrowotnych (alkoholizm). Blobel został osądzony i skazany przez amerykański trybunał wojskowy.


[Obrazek: einsatzgruppe28.jpg]

SS-Obersturmbannfuehrer Werner Braune (1909-1951), był dowódcą Einsatzkommando 11b Einsatzgruppen D. Braune wstąpił do NSDAP w dniu 15 maja 1931 roku , do SS w dniu 18 listopada 1934 – zostając jednym z jej pierwszych członków. W 1937 roku przeniósł się do Gestapo, szybko awansując do stanowiska szefa Urzędu Gestapo w Halle der Salle. W 1941 roku został przeniesiony na Krym, do Einsatzgruppen D, pod dowództwem Otto Ohlendorfa. Jako dowódca Einsatzkommando 11b – był odpowiedzialny za wydanie na śmierć tysięcy Żydów, Cyganów i komunistów. Wrócił do Gestapo we wrześniu 1942 roku, po czym stał się dowódcą NSDAP i Policji Bezpieczeństwa w Oslo, w Norwegii (od grudnia 1944 roku do końca wojny). Został aresztowany i osądzony w procesie norymberskim „Einsatzgruppen”.


[Obrazek: einsatzgruppe29.jpg]

Ernst Biberstein urodził się jako Ernst Schzymanowski (Szymanowski). Naukę zaczynał w Mülheim an der Ruhr. W I wojnie światowej walczył w stopniu szeregowca. Studiował również teologię i został protestanckim pastorem 28 grudnia 1924 roku. W 1926 wstąpił do NSDAP, a we wrześniu 1936 roku do SS. Był członkiem Lebensbornu, w 1941 zmienił nazwisko z Szymanowski na Biberstein i został mianowany szefem Gestapo w Opolu. Od września 1942 w randze Sturmbannführera SS dowodził Einsatzkommando 6, w ramach Einsatzgruppe C, które wymordowało na terenie Ukrainy wg jego własnych zeznań złożonych na sali sądowej, ok. 3000 ludzi. Zasiadł na ławie oskarżonych w procesie „Einsatzgruppen”, który toczył się w dniach 29 września 1947 – 10 kwietnia 1948 w Norymberdze. Biberstein został skazany na karę śmierci przez powieszenie, wyrok ten zamieniono jednak na dożywocie. Został wypuszczony na wolność w 1958 roku. Wrócił potem do duchowieństwa. Zmarł w 1986 roku.


[Obrazek: einsatzgruppe31.jpg]

[Obrazek: einsatzgruppe32.jpg]

[Obrazek: einsatzgruppe33.jpg]

[Obrazek: einsatzgruppe34.jpg]

[Obrazek: einsatzgruppe35.jpg]

[Obrazek: einsatzgruppe36.jpg]

źródła:

Dziewiąty proces norymberski „Einsatzgruppen”

HolocaustResearchProject.org

United States Holocaust Memorial Museum

aboutholocaust.org

Wikipedia.pl



Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.