Z cyklu: Polska (i nie tylko) na dawnej fotografii – Piękna studnia w Nysie

Piękna Studnia w Nysie – jedna z najdawniejszych studni miejskich, nazywana tak ze względu na bogatą dekorację. Stoi w pobliżu rynku. Jest obiektem unikatowym w skali kraju, uznawanym za arcydzieło barokowej sztuki kowalskiej. Stanowi zarazem jeden z najcenniejszych i najpiękniejszych zabytków Nysy – widokówka z okresu 1930 – 1940

 

Spacerując ulicą Wrocławską w Nysie, nie sposób nie zauważyć Pięknej Studni. To majstersztyk kowalskiego rzemiosła w wykonaniu Wilhelma Hellwiga, który w 1686 roku misternie utkał zabezpieczającą studzienkę kratę, a który był zarządcą nyskiej mennicy i arsenału. Fakt ten potwierdza napis w języku niemieckim na jednej z obręczy: „AUS BELIBEN EINES LOBLICHEN MAGISTRATS MACHTE MICH WILHELM HELLWEG ZEUGMEISTER A. D. 1686”. Według jednej z legend studnię okratowano po doświadczeniach wojny trzydziestoletniej, kiedy Nysa również była oblegana przez Szwedów.

  Aby mieszkańcom jeszcze bardziej zaleźć za skórę i zmusić do poddania się, szpiedzy wroga mieli zakraść się do miasta i zatruć wodę we wszystkich studniach. Wówczas trzeba było szukać nowego ujęcia i znaleziono je przy ul. Wrocławskiej. Kiedy czujność nysan została uśpiona, wróg zatruł wodę ponownie, a mieszkańcy musieli się poddać. Po takich doświadczeniach rajcy miejscy postanowili czerpaną ze studni wodę ochronić, by w przyszłości nikt nie mógł jej zatruć. Niewykluczone, że krata miała również strzec życiodajną wodę przed złym urokiem czarownic…
  Fundusze na budowę studni wyłożył burmistrz Caspar Naas, a mieszkańcy Nysy korzystali z niej aż do 1880 roku. W tym czasie bowiem powstały w mieście wodociągi.
  Głębokość studni wynosi 7 m, sięga ona 2 metry w głąb poziomu wodonośnego. Kamienna cembrowina, wykonana z marmuru sławniowickiego, nakryta jest misterną obudową z żelaznych sztab. Wysokość tej ozdobnej czaszy wynosi ponad 5 metrów, średnica – 186 cm, a masa – około 2600 kg.
  Dekorację kraty stanowią liczne motywy roślinne, zwierzęce i fantazyjne, których źródłem jest woda, głównie wizerunki postaci i stworów morskich. Obudowa została zasklepiona u góry i zwieńczona kwiatonami, a na samym jej szczycie umieszczono złoconego dwugłowego orła austriackich Habsburgów. Całą konstrukcję wzmocniono trzema obręczami. Cembrowina studni również posiada bogatą dekorację. Zdobią ją główki aniołków, postaci smoków i innych tworów.
  Wewnątrz widoczna jest pompa wodna, jedno z pierwszych urządzeń tego typu na Śląsku.
  Piękna Studnia stanowi dzieło niejednolite pod względem stylu. Bogactwo ozdób i motywów, wybujała fantazja i olśniewająca forma każą zaliczyć ją do sztuki barokowej, natomiast linearne ornamenty wypełniające konstrukcję kraty noszą raczej piętno renesansu. Można tu również odnaleźć charakterystyczne dla architektury gotyckiej kwiatony.
  Piękna Studnia, podobnie jak inne zabytki Nysy, przeżyła wiele kataklizmów. Okazała się wyjątkowo odporna na korozję i wandalizm. Przetrwała także wiele bombardowań miasta. W czasie drugiej wojny światowej jej odbudowa została ukryta w Forcie Wodnym na obrzeżach parku.
  Studnia była poddawana zabiegom konserwatorskim w latach 1889, 1935 i 1970. Ostatnia renowacja z roku 2000 przywróciła jej pełny blask. Na szczycie ponownie umieszczono wówczas wizerunek złotego podwójnego orła Habsburgów.

  Z Pięknej Studni nikt już dziś nie czerpie wody. Teraz w tej części miasta stoją bloki mieszkalne, zbudowane w latach sześćdziesiątych XX wieku na miejscu zniszczonych podczas wojny zabytkowych kamienic. Piękna Studnia silnie kontrastuje z tą monotonną architekturą. Obecnie jest nocą podświetlona, przez całą dobę można więc podziwiać jej bogatą ornamentykę.

źródła:

kolekcja chrzan233
nto.pl
Wikipedia.pl

zapraszamy na nasze forum

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.