Warszawa 1939 – ruiny, groby, okopy, wraki (UNIKATOWE ZDJĘCIA!!!)


Rowy przeciwlotnicze, świeże groby, wraki samochodów, uchodźcy, ruiny – tak wyglądała Warszawa po zakończonym na przełomie września i października 1939 roku oblężeniu. To wszystko można zobaczyć na niepublikowanych wcześniej zdjęciach wykonanych przez nieznanego niemieckiego fotografa-żołnierza na jesieni 1939 roku.


Mężczyzna przy grobie na ul. Chłodnej

 


 Zrujnowane i wypalone budynki Pasażu Simonsa, świeże groby przed kościołem na Chłodnej, wraki samochodów na Marszałkowskiej, powywracane tramwaje, uchodźcy na ulicach, kwatery żołnierzy Wehrmachtu na ul. Bema – to ujęcia z Warszawy zaraz po kapitulacji w październiku 1939 r. Wszystkie te sceny i miejsca uwiecznił nieznany z imienia niemiecki żołnierz. Jego zdjęcia są opublikowano po raz pierwszy w marcu 2019 roku.

Jakość zdjęć wskazuje, że nie był on raczej zawodowym fotografem. Jedne są niedoświetlone. Inne z kolei nazbyt ciemne. Niemniej jednak moją wielką wartość historyczną. Możemy na nich zobaczyć m. in. zniszczony już po wojnie budynek urzędników Państwowego Monopolu Spirytusowego na Inflanckiej i widok z Noweg Miasta na Rybaki, po których dziś nie został ślad.


Oto 105 unikatowych zdjęć:


Mieszkańcy Warszawy przy prowizorycznych grobach na skwerze przed kościolem św. Karola Boromeusza na ul. Chłodnej

 

Tymczasowe groby na ul. Wolskiej

 

Katedra św. Jana w Warszawie

 

Rowy przeciwlotnicze w Ogrodzie Krasińskich

 

Przemarsz Niemców przez ulicę Wolską

 

Rowy przeciwlotnicze w Ogrodzie Krasińskich

 

Przemarsz Niemców przez ulicę Wolską

 

Ulica Krasińskich. Przejazd pod gmachem Sądu Okręgowego

 

Przemarsz Niemców przez ulicę Wolską

 

Górka Marii Panny w Warszawie. Widok na dzielnicę Rybaki

 

Policjant kierujący ruchem przy Dworcu Wiedeńskim (mężczyzna stoi na rogu Alei Jerozolimskich i ulicy Marszałkowskiej)

 

Ulica Chłodna

 

Naprawa sieci energetycznej na ul. Chłodnej

 

Zniszczony budynek ambasady włoskiej przy pl. Dąbrowskiego

 

Zniszczony budynek przy skrzyżowaniu ul. Chłodnej z Rysia

 

Karawan konny na ul. Wolskiej

 

Mężczyzna przed zniszczonym Pałacem Lubomirskich

 

Ciężarówki przed Bramą Żoliborską warszawskiej Cytadeli (dziś Brama Powązkowska)

 

Zniszczona przystań kajakowa

 

Wybrzeże wiślane w Warszawie

 

Żołnierze niemieccy oczyszczają rowy przeciwlotnicze na skrzyżowaniu Płockiej z Górczewską

 

Żołnierze niemieccy eskortują jeńców na ulicy Wolskiej

 

Przy zakładzie pogrzebowym „Wieczność” na Grzybowskiej 24

 

Kopuły cerkwi św. Marii Magdaleny w Warszawie

 

Plac Weteranów 1863 roku i kościół św. Floriana

 

Widok z Mostu Kierbedzia na Stare Miasto

 

Widok na Pragę z Mostu Kierbedzia

 

Pomnik Syreny na Wybrzeżu Kościuszkowskim

 

Plac Piłsudskiego z Pałacem Saskim

 

Pomnik Kilińskiego na placu Krasińskich

 

Kamienica „Pod Okrętem” na Świętojańskiej 29-31

 

Rynek Starego Miasta

 

Rynek Starego Miasta 27

 

Rynek Starego Miasta

 

Niemieccy żołnierze przy zenitówce na Nowiniarskiej

 

Rynek Starego Miasta

 

Rynek Starego Miasta

 

Krakowskie Przedmieście – kościół akademicki św. Anny

 

Plac Małachowskiego

 

Pomnik Peowiaka przed Zachętą

 

Plac Żelaznej Bramy. W głębi ruiny Gościnnego Dworu

 

Ulica Bielańska. W tle wypalony budynek Pasażu Simonsa

 

Ulica Bielańska. W tle wypalony budynek Pasażu Simonsa

 

Plac Mirowski

 

Hala Mirowska

 

Wschodnia część Placu Mirowskiego

 

Aleja 3 Maja

 

Groby, wraki i śmieci na ul. Chłodnej

 

Ulica Marszałkowska 134 i 136, przy skrzyżowaniu ze Świętokrzyską

 

Rowy przeciwlotnicze w Ogrodzie Krasińskich

 

Zniszczona kamienica przy ulicy Leszno

 

Wydawanie posiłków

 

Wydawanie posiłków

 

Sprzedaż mięsa z furmanki

 

Sprzedaż śledzi z beczki

 

Naprawa ulicy

 

Kobiety na ulicy w Warszawie

 

Mężczyzna z dziećmi

 

Kobieta z wiadrem i czajnikiem

 

Warszawiacy zgromadzeni przy Krochmalnej 9

 

Mężczyzna z trumną na plecach

 

Kobieta ciągnąca belkę po chodniku

 

Mieszkańcy Warszawy w kolejce

 

Chłodna 3 – brama zabudowań Czwartego Oddziału Straży Pożarnej

 

Mieszkańcy Warszawy w kolejce

 

Wypalone i zburzone budynki w Warszawie przy ulicy Franciszkańskiej i Nalewki

 

Wypalone i zburzone budynki na ulicy Elektoralnej

 

Zniszczony budynek w Warszawie

 

Częściowo zniszczona kamienica przy Elektoralnej 53 w Warszawie

 

Kamienice przy ulicy Długiej w Warszawie

 

Ulica Furmańska 3-5

 

Widok z budynku przy Placu Grzybowskim na ruiny przy Granicznej 1-3

 

Przewrócone tramwaje pod wiaduktem kolei obwodowej na Obozowej w Warszawie

 

Wypalony budynek Pasażu Simonsa przy ulicy Nalewki 2a

 

Obwieszczenie niemieckie w Warszawie

 

Polski plakat propagandowy

 

Mieszkańcy Warszawy czytają zarządzenia okupantów

 

„Pamiętaj o żołnierzu. Opiekuj się jego rodziną”

 

Słynny plakat „Wara”

 

Hala Mirowska

 

Żyd przed bramą budynku

 

Dzieci pod ścianą budynku

 

Warszawscy Żydzi

 

Trzech chłopców przy ścianie

 

Niemieccy żołnierze przy ulicy Chłodnej 68

 

Kolejka Żydów pod sklepem przy Chłodnej 8-10

 

Kwatera niemieckich żołnierzy. Dziedziniec budynku przy Górczewskiej 8

 

Kwatera niemieckich żołnierzy przy Placu Opolskim

 

Przy Szlenkierów 2

 

Gmach mieszkalny dla Urzędników Państwowego Monopolu Spirytusowego. Na pierwszym planie skwer pomiędzy ulicami Inflancką, Kłopot i Sierakowską

 

Gdzieś w Warszawie, miejsce niezidentyfikowane

 

Tyły nieparzystej strony ulicy Długosza

 

Mężczyzna z „Kuryerem Warszawskim” na ulicy Chłodnej

 

Widok z podwórza kamienicy w Warszawie 
Róg ulic Chłodnej i Waliców

 

Ulica Grzybowska

 

 
 
Ulica Grzybowska

 

Furmanka na błotnistej ulicy

 

Ludzie na furmance

 

Niezidentyfikowana błotnista droga, prawdopodobnie w Warszawie

 

Piętrowy budynek

 

Dzieci

 

Grób w Warszawie na Chłodnej

 


źródła:

 Archiwum Państwowe w Warszawie

 naszemiasto.pl Warszawa

3 komentarze

  1. Płakac się chce, jak straszną rzecza jest wojna. Zniszczenia materialne, ruiny, a przecież każda z tych ruin to był czyjś dom, miejsce pracy, życie. Jeden nalot i wali się w gruzy całe życie. A te płytkie mogiły, to przecież zagrożenie sanitarne; pokłosiem zrujnowania miasta są zawsze nędza, choroby i głód. Oby nigdy więcej!

  2. Kilka uzupełnień.

    Na początku kolekcji kilka zdjęć ul. Wolska, na pewno nie jest ul. Wolska brak torów tramwajowych, po za tym cała ul. Wolska do Cm. Wolskiego czarna kostka bazaltowa, tak było do 1973 roku.

    Nieznane miejsce ulica Gizów, dom na zdjęciu, przebudowany nadal stoi.

    Dzieci ul Wolska przed ul. Bema wiadukt

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.